මුත්‍රා හා ජනනේන්ද්‍රිය ව්‍යූහය

මුත්‍ර හා ජනනෙන්ද්‍රිය ව්‍යුහාව

මුත්‍ර හා ජනනේද්‍රිය ව්‍යුහා ස්ත්‍රි පුරුෂ වශයෙන් ද්විවිධය. මෙයින් මුත්‍ර ව්‍යුහාව කෙරේ දක්නට ඇති විශේෂතා බාහිර මුත්‍ර ව්‍යුහා ඉන්ද්‍රිය කෙරේ පවතී. ස්ත්‍රී පුරුෂ දෙපක්ෂයටම වකුගඩු යුගලක්ද, මුත්‍ර ප්‍රනාල යුගලක්ද, මුත්‍රාශයක්ද-මුත්‍රනාල මාර්ගයක් ද බැගින් ඇත. ස්ත්‍රීන්ගේ මුත්‍ර මාර්ග අඟල් 1 ½ පමණ වන අතර, පුරුෂයන්ගේ මුත්‍ර මාර්ගය අඟල් 4-14 දක්වා ශිෂ්නාග්‍රයෙන් කෙලවර වේ. ස්ත්‍රී ජනනේන්ද්‍රිය ඩිම්බාෂ යුගලකින්ද, ඩිම්බනාල යුගලකින්ද, ගර්භාශයකින්ද, යෝනි මාර්ගයකින්ද සැදුම් ලත් අතර ඒ හා සම්බන්ධ වන ග්‍රන්ථි කිහිපයකින්ද යුක්ත වේ. පුරුෂ ජනනේන්ද්‍රිය අණ්ඩ ද්වයකින්, ශුක්‍ර නාල යුගලකින්ද, ශුක්‍රාශයකින්ද ප්‍රධාන වශයෙන් යුක්ත වන අතර අභ්‍යන්තර ස්‍රාව නිපදවන ග්‍රන්ථි සමුහයකින් යුක්ත වේ.

මුත්‍ර හා ජනනේන්ද්‍රිය ව්‍යුහාවට වැළදෙන රෝග මහත් සංඛ්‍යාව අතුරෙන් මෙහිදී දක්වනුයේ ප්‍රධාන වශයෙන් ම මුත්‍ර ව්‍යුහාවට වැළදෙන ප්‍රධාන රෝග කිහිපයක් පමණි.

ආයුර්වේද මතය අනුව මුත්‍ර ව්‍යුහාවට වැළදෙන රෝග ප්‍රධාන වශයෙන් මුත්‍රකෘච්ජු, මුත්‍රාඝාත, මුත්‍රාශ්මරී සහ මේහ රෝග වේ.මේහ රෝග අතුරින් මධුමේහය, මුත්‍ර ව්‍යුහාව ආශ්‍රයෙන් පහල වන නමුත් එය නියම වශයෙන් ම මුත්‍ර ව්‍යුහාගත රෝගයක් නොවේ.

ආයුර්වේද මතය අනුව මුත්‍ර ව්‍යුහාගත රෝගවලට හේතුව නොයෙක් වශයෙන් පිත්ත දෝෂයේ දුෂණයයි. තික්ෂණ, උෂ්ණ, ක්ෂාර, කටුක, අම්ල ආහාර පාන ඖෂධ ගැනීම ද එබදු ගුණයෙන් යුත් විහරණ සේවනය ද මුත්‍ර ව්‍යුහාගත රෝග වලට හේතු බව පෙනේ. මෙහි පහළ වන පොදු ලක්ෂණ පහත දක්වන අන්දමට පෙන්නුම් කළ හැක.

  1. මුත්‍ර පිටකිරීමේ කාර්යයේදි ඇති වන වෙනස්කම්. නිදසුන්: වේදනාව, වාර ගණන් අඩු වැඩි වීම.
  2. මුත්‍ර වල වෙනස්කම්.
  3. අනුබද්ධ ලක්ෂණ, නිදසුන්: ඉදිමුම, හිසරදය, වමනය.

මුත්‍ර ව්‍යුහාගත රෝග වැළැක්වීම

  1. දෛනිකව පුද්ගලික ස්වාස්ථය ආරක්ෂා කර ගැනීම. නිදසුන්:ස්නානය, ධෝවන ක්‍රියා
  2. ජලය වැඩිපුර පානය කිරීම.
  3. අබ, මිරිස්, වැනි කුළුබඩු වැඩිපුර ආහාරයට ගැනීමෙන් වැළැක්වීම.
  4. සෙම්ගෙඩි ඉදිමීම, සෙම්ප්‍රතිශ්‍යාව වැනි රෝගවලින්  ආරක්ෂා වීම.

මේහ

මේහ යන වචනයෙන් හදුන්වන රෝග කිහිපයකි. මධුමේහ, පිෂ්ඨමේහ, ප්‍රමේහ, රක්ත මේහ ආදියයි. පොදු වශයෙන් නම් මුත්‍ර සමග විවිධ පදාර්ථ   බැහැර වී යාමයි. ආයුර්වේද පොත්පත් වල ප්‍රමේහ විස්සක් ගැන සදහන්ය. මේ දෝෂයෙන් දහයක්ද, පිත් දෝෂයෙන් හයක්ද, වාත දෝෂයෙන් හතරක්ද වශයෙනි. මෙහි ප්‍රධාන ලක්ෂණය වනුයේ මුත්‍ර සමග සාමානයයෙන් බැහැර වී නොයා යුතු පදාර්ථ පිටවී යාමයි. නිදසුන් සේ ලේ, සැරව, සෙම ආදියයි.

පොත්පත්වල මේහ රෝග හේතු සදහා දක්වා තිබෙන්නේ කඵ දෝශය බලවත් වන ආහාර විහරන පමණට වඩා පාවිච්චි කිරීමයි.

පුයාමේහ

මුත්‍ර සමග සැරව පිටවීමයි. මෙයට හේතු වන්නේ මුත්‍ර මාර්ගයේ හෝ වෙනත් ඉන්ද්‍රියක සැරව පවත්නා කුඩා තුවාලයක් තිබීමයි. ආයුර්වේද මතය අනුව මෙය ප්‍රමේහ අවස්ථාවකි. අබ, මිරිස් සහිත තීක්ෂණ උෂ්ණ ගුන ඇති ආහාර පාන වැඩිපුර පාවිච්චියට ගැනීමෙන් මෙබදු තත්වයක් ඇති විය හැක. මේ අවස්ථාවේදී මුත්‍ර දැවිල්ල, මණ්ඩි බැසීම, නොපැහැදිලි මුත්‍ර ඇතිවීම වේ.

වැළැක්වීම

  1. වැඩිපුර ජල පානය.
  2. තැඹිලි වතුර, පොල්පලා තැම්බු වතුර පානය.

ප්‍රතිකාර

  1. පොල්පලා, සුදුළූණු එක පමණ ගෙන කොටා වණ්ඩුවේ තම්බා මිරිකා පත ½ ට සීනි, එළගිතෙල් තේ හැදි 1 බැගින් දමා පැය 8කට වරක් දින 3ක් බීම.
  2. පුහුල් යුෂ පත ½ අලු කෙසෙල් අල ඉස්මෙන් අඹරා එළකිරි සමග බීම.
  3. එනසාල් කුඩු කර කලං ½ නෙල්ලි ඉසුමට දමා බීම.
  4. වියළි කහ, අරළු, බුළු, නෙල්ලි, වෙනිවැල් ගැට, ඉගිනි ඇට, කලං 2 බැගින් කෂාය කර මීපැණි දමා දීම.
  5. කැකිරි ඇට කලදක් එළ මෝරුවෙන් අඹරා බීම.
  6. අමු නෙල්ලි අඹරා මීපැණි දමා ලේහ කිරීම.
  7. චන්දනා සවය, උශීරාසවය, අරවින්දාසවය, වරකට මේස හැදි 2ක් උදේ සවස ගැනීම.
  8. වියලි කහ කුඩු කලං ½ ක් නෙල්ලි ඉස්මට දම‍ා බීම.

ශුක්‍ර මේහ

මුත්‍ර සමග ශුක්‍ර ධාතුව පිටවීමයි. අධික කාම සිතිවිලි පැවැත්වීම, අධික මෛථුනය, කාම බෙලහීනත්වය, ශරීර ශක්තිය හීනවීම, නිතර නිතර මුත්‍ර රෝග වැළදීම ද, අයහපත් ආහාර පාන ගැනීමද, ශරීරය උෂ්ණ වීමද හේතු වේ.

ප්‍රතිකාර

  1. එළකිරි පත එකට වතුර පත 4ක් දමා ඊට හාතවාරිය අල  කලං 6 දමා උණුකර බීම, උදය, සවස‍.
  2. බිං පොල් කලං 1 ½ ක් කොටා රත් කළ එළකිරට දම‍ා සීනී දමා බීම, උදය සවස. 
  3. පොල්පලා, නෙරෙංචි මුල්, ඇහැල පොතු, අරළු, වැල් කහඹිලියා මුල්, කෂායට සීනී මීපැණි දමා බීම.
  4. වැල්පෙනෙල කැදට එළගිතෙල් දමා බීම.
  5. කුප්පමේනියා කොළ, සමන්පිච්ච කොළ, බැවිල කොළ, වැල්පෙනෙල කොළ මිට බැගින් කොටා වණ්ඩුවේ තම්බා මිරිකා සීනී එළගිතෙල් දමා පත ½ ක් පමණ බීම. දින 3යි.
  6. අරළු, කපුඇට මද, ඉගිනි ඇට, රණවරා ඇට, සාදික්කා කලං 3බැගින් මීපැනියෙන් අඹරා ගෙන වරකට තේ හැදි ½ ක් මී පැණියෙන් කෑම.
  7. බිං පොල් කලං 12 එළකිරි කෝප්ප 1, වතුර කෝප්ප 7 දමා එකට සිදුවා උදේ සවස බීම.

මුත්‍රකෘච්ජ්‍ර

මුත්‍රකෘච්ජ්‍ර නම් දුකසේ මුත්‍ර පිට කිරීම හෙවත් මුත්‍ර පිට කරන අවස්ථාවේදි වේදනාව දැවිල්ල ඇති වීමයි. මෙහිදී පිට කරන මුත්‍ර ප්‍රමාණයේ අඩුවක් ද තිබිය හැකිය. ආයුර්වේද මතය අනුව මීට හේතු වන්නේ තීක්ෂණ, උෂ්ණ, කටුක, අම්ල, ලවන අඩංගු ආහාර සේවනය, උෂ්ණාධික විහරණ ඖෂධ, මුත්‍ර මාර්ග අවරෝධතා (ගෙඩි, ගල් වැනි) වර්ග, විෂ ආදියයි.

වැලැක්වීම

  1. හේතු වශයෙන් දක්වන ලද කරුණු සේවනය නොකිරීම.
  2. අක්කපාන කොළ යුෂට සුකිරි දමා බීම.
  3. ගුරුල්ල මද කලං 2 උණු අළුවෙන් තම්බා පුස්කර අළු මංචාඩි 2ක් සමග අඹරා කැකිරි යුෂින් බීම.
  4. නීරමුල්ලිය තම්බා බීම.
  5. පුහුල් දඩු යුෂට සීනි දමා බීම.
  6. ගස්කරල්හැබ, සහමුල කලං 6ක් අළුකර අළු මදට 5ක් වතුර පතකට දමා වසා තබා උදය බීම.

මුත්‍රඝාත

සාමාන්‍ය ව්‍යවහාරයේදී මුත්‍ර අඩස්සිය යනුවෙන් මෙය හැදින්වේ. හදිස්සියෙන්ම මුත්‍ර නැවතීමයි. වකුගඩුවෙන් මුත්‍ර පෙරීමේ බාධා හෝ මුත්‍රාශයේ බාධා නිසා මේ තත්වය ඇති විය හැකිය. මේ නිසා විවිධ හේතු රාශියක් මේ රෝග තත්වයට හේතු විය හැකි බව පෙනේ.

ප්‍රථමාධාර

  1. උණුසුම් රෙදිකඩකින් යටිබඩ තැවීම.
  2. මුත්‍ර පිටකිරීම සදහා උනන්දු කරවීම.
  3. දෙපා ශීතල ජලයෙන් දෝවනය කිරීම.
  4. සිද්ධාර්ථක, නාරායන වැනි තෙලක් යටි බඩ පෙදෙසේ ගා තැවීම.

ප්‍රතිකාර

  1. කුප්පමේනියා දළු, කෝමාරීකා මද, වෙඩිලුණු, එඩරු තෙලෙන් අඹරා යටිබඩට පැලැස්තර දැමීම.
  2. එඩරු ඇට මද, නික දළු, සුදුළූණු, පොල් කොටා පොට්ටනිය වණ්ඩුවෙන් තම්බා යටිබඩේ මී තෙල් ගා තැවීම.
  3. බැවිල මුල්, නෙරෙංචි මුල් කෂාය හෝ කිරි කෂාය.
  4. අරළු, නෙරෙංචි මුල්, ඇහැල මුල්, පොල්පලා මුල්, වැල් කහමිලියා මුල් කෂායට මී පැණි දමා බීම.
  5. ඕලු මල්, ඕලු දඩු කෂාය බීම.
  6. කැකිරි අල කලං 3ක් සහිද ලුණු කලං 1 ½ ක් සමග විනාකිරෙන් අඹරා බීම.
  7. ගල්මද චූර්ණය මී පැණියෙන් අඹරා ලේහ කිරීම.
  8. වජ්‍රක්ෂාර මදට 5ක් පොල්පලා වතුරින් දීම.

මධුමේහ

මධුමේහ නම් මුත්‍ර සමග සීනි පදාර්ථය පිට වී යාමයි. සෑම ප්‍රමේහ රෝගයක්ම අවසානයේ මධුමේහ අවස්ථාවට පත්වන බව ආයුර්වේද මතයයි. මධුමේහයට හේතුව කඵ දෝෂය වර්ධනය වන අයුරින් මධුර පිෂ්ඨ ආහාර වැඩිපුර ගැනීමත්, ව්‍යායාමයෙන් තොරව කල් ගෙවීමත්ය. මෙම රෝගයේදී මුත්‍ර අධිකව පිටවම, මුත්‍ර වල සීනී අඩංගු වීම, පිපාසය, ශරීරය කෙටිටු වීම, අධික වූ බඩගිනි ඇතිවීම, අකාලයේ මෛථුන ශක්තිය හීනවීම, ලක්ෂණ වශයෙන් පහල වේ.

ප්‍රතිකාර

  1. රසකිද සහමූල කොටා වණ්ඩුවෙන් තම්බා මිරිකා යුෂ පත ½ට මී පැණි දමා බීම.
  2. වැල්කහඹිලියා, සහමූල, කෂාය කර ඊට මී පැණි දමා බීම.
  3. මාදං ඇට කුඩු කර තේ හැදි 1ක් මී පැණියෙන් ලේහ කිරීම.
  4. අළු කෙසෙල් බඩ යුෂ, කෙසෙල් මුව යුෂ, ඉදිකොළ යුෂ, පේර ගැට යුෂ, මිශ්‍රකර බීම.
  5. පේර කොළ ටිකක් තම්බා වතුරට දමා පින්නේ තබා පසුදින උදය බීම.
  6. උඩහලු (වැල්දොඩම්, පඩවැල්) තමිබා බීම
  7. කොතළහිඹුටු තැම්බූ වතුර බීම.
  8. වියලි කහ කලං 1ක් නෙල්ලි යුෂෙන් ලේහ කිරීම.
  9. සුදුහදුන්, නෙල්ලි, කුඹුක් පොතු, මාදම් පොතු, රණවරා ‍මුලේ පොතු, කලං 2ක මද‍ට 8බැගින් කෂාය කර බීම
  10. කරවිල යුෂ මේස හැදි 2ක් දිනපතා උදේ සවස බීම.
  11. කොස් කොළ නැටි කෂාය හෝ තම්බා බීම.
  12. නෙරෙංචි මුල්, කපුඇට මද, ඉගිනි ඇට, අරළු කලං 3 බැගින් කෂාය කර බීම.
  13. නුග,අරළු කොළ තම්බා බීම.
  14. අලුකෙහෙල් අල, හිඹුටු, නෙල්ලි, බැවිල, සාරිබා, සුදුහදුන්, කොහොඹ පොතු කලං 1 මදට 14 කෂාය
  15. රනවරා ඇට, තිපල්, පෙතිපුවක්, කහ කෂාය කර වීම.
  16. නිදිකුම්බා ගස සහ මූල තම්බා බීම.

වැලැක්වීම

  1. මධුර හා පිෂ්ඨ ආහාර පාලනය.
  2. නිසි ව්‍යායාම
  3. කුරහන් රොටී හා පිට්ටු ආහාරයට ගැනීම.
  4. ලඝු රාත්‍රී ආහාරයක් ගැනීම
  5. පොලොස් ගැට, ඇඹැරුල්ල‍ා, වෙරලු, මාදං ආහාරයට ගැනීම.
  6. අට්ටිකා පොතු තැම්බූ වතුර බීම.

අශ්මරී

අශ්මරී විවිධාකාරය. පිත්තාශ්මරී හා ස්‍රාව උනන ග්‍රන්ථි ආශ්‍රිතව මෙන්ම වකුගඩු ආශ්‍රිතව ද අශ්මරී ඇති වේ. මෙයින් වඩා ප්‍රචලිත මුත්‍රාශ්මරී නම් වූ වකුගඩු ආශ්‍රීත වූ අශ්මරී වර්ගයයි. අශ්මරී යන වචනයේ සරල අර්ථය ගල් යන්නයි.

ආයුර්වේද මතය අනුව මුත්‍රාශ්මරී ඇතිවීමට හේතුව ආහාර දිරවීමේ දුරවලත්වයයි. ඒ කාර්යය සදහා අවශ්‍ය වන අග්නියේ දුර්වලතාව නිසා හෝ අග්නියට ඔරෝතතු නොදෙන තරම් කටුක අම්ල ලවන ම්ශ්‍ර අ‍ාහාරපාන විහරණයද හේතු වේ. මේ හේතු වලින් සිදුවන්නේ රුධියේ රැස් වන මල කොටස්වල ප්‍රමාණය අධික වීමයි. මෙසේ අධික වන මල කොටස්  වකුගඩු මගින් සම්පූර්ණයෙන්ම පෙරී යන්නේ නැත. ඒවා ක්‍රමයෙන් සිකතා නම් වූ ඉතා සියුම් දූලි ස්වරූපයෙන් පටන් ගෙන ක්‍රමයෙන් වැඩී ශර්කරා නම් වූ කුඩා කැට අවස්ථාවට පත්වී අවසාන වශ‍ෙයන් අශ්මරී නම් වූ විශාල ගල් ස්වරූපය ගනී.

අශ්මරී රෝගයේ ලක්ෂණ නම්, තුනටියේ වේදනාව, වකුගඩු වල ඇතිවන තියුණු වේදනාව, මුත්‍ර අඩුවීම, මුත්‍ර කිරීමේදී වේදනාව, ලේ මිශ්‍ර වී මුත්‍ර පිටවීම, කුසයේ සිට ලිංග ප්‍රදේශය දක්වා පැතිර යන තියුණු වේදනාව ආදියයි.

ප්‍රතිකාර

  1. පොල්පලා සුදුළූණු තැම්බුම
  2. අක්කපාන යුෂ පත ½ ට සහිද ලුණු දමා බීම.
  3. පුහුල් යුෂට යවකාර ලුණු දමා බීම.
  4. ලුණුවර පොතු කලං 12 කෂාය කර ඊට යවකාර ලුණු දමා බීම.
  5. වැල්පෙනෙල දළු, උළුහාල්, සුදුළූණු තැම්බු වතුරට එළගිතෙල් දමා බීම.
  6. ඊතණ මුල්, වැලුක් මුල්, උණ මුල්, ඉලුක් මුල්, උක් මුල්, කලං 2යි මංචාඩි 8 බැගින් කෂාය කර බීම.
  7. ලුණුවර පොතු, ඉකිරිය මුල් කලං 6 බැගින් කෂාය.
  8. කුප්පමේනිය සහමුල ඉස්මට යවකාර ලුනු දමා බීම.
  9. මුරුංගා මුල් කලං 12 කෂාය කර බීම.
  10. දුරාලභාරිෂ්ටය, පුණර්ණවායවය, වන්දනා සවය බීම.
  11. කොල්ලු තැම්බු වතුරට මී පැණි දම‍ා බීම.
  12. කටුවැල් බටු කලං 12 වතුර පත 8/1 ට තම්බා බීම.

වැලැක්වීම

  1. ජලය වැඩිපුර පානය කිරීම.
  2. කොලුල් තැම්බූ ජලයට මී පැණි දමා සතියකට වරක් පමණ බීම.
  3. පොල්පලා තැම්බූ ජලය සතියකට වරක් පමණ බීම.
  4. බොහෝ සේ අච්චාරු, විනාකිරි, අබ, ගම්මිරිස්, ආදි කුළුබඩු මිශු ආහාර නිතර නොගැනීම.
  5. දිනපතා උදය හිස්බඩ වතුර පානය කිරීම
  6. ආහාරයට කැකිරි, තියඹරා, පුහුල්, පිපිඤ්ඤා, සාරණ ගැනීම.

 

අධික ශුලයට ප්‍රථමාධාර

  1. පොල්පලා සහමුලින් තැම්බුම.
  2. යටිබඩ, තුනටිය පෙදෙසේ එඩරු තෙල් ආලේප කර උණු බත් පොට්ටනියකින් තැවීම.
  3. විවේකය.
  4. දේවදාර, සුදුහදුන්, සුවද කොට්ටන්, හාතවාරිය අල, පෙරුංකායන්, සහිද ලුණු කලං 2බැගින් විනාකිරෙන් අඹරා වකුගඩු පෙදෙසේ ආලේපය.
  5. වජ්‍රන්ෂාර හෝ වෙඩිලුනු මදට 2-3ක් පොල්පලා තැම්බූ වතුරෙන් දීම.
  6. කුප්පමේනිය, වෙඩිලුණු, අඹරා පැලැස්තර දැමීම.

අණ්ඩ වෘද්ධි

අණ්ඩ ග්‍රන්ථි සහිත අණ්ඩ කෝෂය ඉදිමීමයි. බොහෝ විට මෙම ඉදිමීමට හේතුව අණ්ඩ ග්‍රන්ථියේ සියුම් කලා අතර ද්‍රව කොටස් රැස් වීමයි. පහරවැදීම්, තැලීම්, නිදිවැරීම් වැනි හේතු නිසාද, ආසාදන වැනි හේතු නිස‍ාද මෙම ද්‍රව රැස් වීම සිදුවේ. ගැටවර වයසේදී ද අණ්ඩ කෝෂ ඉදිමීම.

ප්‍රතිකාර

  1. නික මුල්, එඩරු මුල්, කටුකරඩු මුල්, කලං 4 බැගින් කෂායට උදය එඩරු තෙල් මේස හැදි එකක් දමා බීම. (දින 3ක්)
  2. එඩරු මුල් කලං 12 කෂායට එඩරු තෙල් දමා බීම.
  3. කොල්ලු, එඩරු මුල් කලං 6 බැගින් කෂායට උදය සවස සිනී මී පැණි දමා බීම.
  4. කොල්ලු තැම්බූ වතුර බීම.
  5. දෙහි කොළ එම පොතු අමුකහ කැටිලුණු මලවා බැදීම.
  6. පුනර්නවාසව හෝ දුරාලභාරිෂ්ටය.
  7. ලශුනෛරණ්ඩ හිංගුත්‍රිතුණ තෛලය බීම (මේස හැදි 1ක්) සහ ගෑම.
  8. නවරත්න කල්කය කොල්ලු සුදුළූණු තැම්බු වතුරෙන් දීම.
  9. කුඹුරු ඇට මද, මුඩමහන, සුදුළූණු, එඩරු මුල්, කොල්ලු කෂාය.

වැලැක්වීමේ උපචාර

  1. විවේකය.
  2. නිදිවැරීම සහ සීත දිය නෑම අත්හැරීම.
  3. යට ඇදුමක් නිතර පාවිච්චි කිරීම.
  4. බර ඉසිලීම ආදී ක්‍රියා වල නොයෙදීම.

 

නින්දෙන් මුත්‍ර පහවීම (ශ්‍යෛ මුත්‍රය)

  1. ලොකු මාලුන් ගිලින ලද මාළු උයා කෑමට දීම.
  2. මැටි පොළවේ නිදා ගත් පසු එම මුත්‍ර උරන ලද මැටි කබලේ බැද කුඩුකර මී පැණියෙන් දීම.
  3. කෝවක්කා කොළ යුෂ.
  4. කිරිපණු, වටපණු, හේතු නිසා ඇතිවීනම් ක්‍රීමී ප්‍රතිකාරය ලබා දීම.
  5. පිරිමින්ගේ මුත්‍ර ප්‍රසේකයෙහි විකෘති නිසා ඇති වීනම් ඊට ප්‍රතිකර්ම යෙදීම.
  6. නින්දට පෙර මී පැණි තේ හැදි 2ක් බොන්නට දිම.
  7. සවස 6 න් පසු අධික ද්‍රව පානය නොකිරීම.
  8. නින්දට පෙර මුත්‍ර කර නිදා ගැනීම.
  9. මේ පුරුද්ද පිළිබද රෝගියා ලැජ්ජාවට පත්වන විදියට ප්‍රසිද්ධියේ කථා නොකිරීම සහ විශේෂයෙන් කුඩා ළමයින් සමච්චලයට පත් නොකිරීම.